home

สกว. จัดเวทีนำเสนอโครงการวิจัยเรื่อง “การเคลื่อนย้าย”

กรกฎาคม 4, 2017
สกว. จัดเวทีนำเสนอโครงการวิจัยเรื่อง “การเคลื่อนย้าย”

สกว. จัดเทวีนำเสนอโครงการวิจัยเรื่อง “การเคลื่อนย้าย” ภายใต้เครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัยเพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้สู่การสร้างข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย

เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2560 สถาบันกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) จัดเวทีนำเสนอโครงการวิจัยเรื่อง “การเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดนของ คน สินค้า ข่าวสาร และทุน ในบริบทของการพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดนของประเทศไทยและเพื่อนบ้านอาเซียน” ภายใต้เครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัย(Research University Network: RUN) โดยมีผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วสันต์ ปัญญาแก้ว อาจารย์ประจำภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย

ผศ.ดร. วสันต์ ปัญญาแก้ว อธิบายว่า ตามข้อกำหนดของรัฐได้ระบุว่า“เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดน” ถือเป็นบริเวณพื้นที่ที่คณะกรรมการนโยบายเขตเศรษฐกิจพิเศษ (กนพ.) ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน กำหนดให้เป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษ เพื่อสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน สิทธิประโยชน์การลงทุน การบริหารแรงงานต่างด้าวแบบไป-กลับ การให้บริการจดทะเบียนแรงงานต่างด้าวแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) รวมถึงกิจกรรมอื่นๆที่เกี่ยวข้อง โดยมีเป้าหมายสำคัญเพื่อสร้างฐานการผลิตที่เชื่อมโยงกับอาเซียนและการพัฒนาเมืองชายแดน ทั้งนี้ ประกาศดังกล่าวแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2558 และระยะที่ 2 เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2558 โดยการประกาศการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษนี้ รวมพื้นที่ได้ 2,932 ตารางกิโลเมตร หรือคิดเป็น 1,832,480 ไร่ ในเขต 10 จังหวัดที่มีพื้นที่ติดต่อกับอาณาบริเวณชายแดนประเทศเพื่อนบ้าน

นับตั้งแต่ปี 2558 จนกระทั่งปัจจุบัน รัฐบาลไทยได้จัดสรรงบประมาณเพื่อใช้ในการการดำเนินโครงการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ ภายใต้แผนงานบูรณาการเขตเศรษฐกิจพิเศษไปแล้วประมาณ 11,800 ล้านบาท โดยในงบประมาณจำนวนนี้ ร้อยละ 40 ใช้ในด้านโครงสร้างพื้นฐานการขนส่ง ร้อยละ 40 ใช้ในด้านการพัฒนาด่านศุลกากรและความมั่นคง และร้อยละ 20 ใช้ในการจัดทำผังเมืองและการสาธารณสุข รวมถึงการพัฒนาแหล่งน้ำ

นอกจากนี้ ผศ.ดร. วสันต์ ปัญญาแก้ว ยังกล่าวถึงแนวทางการตั้งประเด็นปัญหาของการวิจัยว่ามาจากสมมติฐาน 2 ประการ ได้แก่ (1) โครงการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษฯ คือ เงื่อนไขเชิงโครงสร้างและนโยบายที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงและแบบแผนการเดินทาง และการเคลื่อนย้ายของคนและสิ่งของในอาเซียน และ (2) โครงการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษฯ คือ กลไกที่นำไปสู่การก่อให้เกิด “พื้นที่ยกเว้น” และสร้างความหมายใหม่ให้แก่พื้นที่ชายแดน จากเดิมที่เข้าใจกันโดยทั่วไปว่า ชายแดนคือพื้นที่ชายขอบ ให้กลายมาเป็นพื้นที่แห่งความหวัง และพื้นที่แห่งการบริโภค

ในส่วนคำถามของโครงการวิจัยชุดนี้ มุ่งเน้นไปในบริบทการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน ที่เกิดขึ้นหลังจากที่ประเทศไทยก้าวเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนในเดือนธันวาคม 2558 ใน 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ (1) การเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดนของคน สินค้า ข่าวสาร และทุนในพื้นที่ชายแดนว่าเป็นไปในลักษณะใด เปลี่ยนแปลงไปจากสิ่งที่ดำเนินมาก่อนหน้าหรือไม่ (2) การเคลื่อนย้ายของคน สินค้า ข่าวสาร และทุนในพื้นที่ดังกล่าว ก่อให้เกิดกิจกรรมทางเศรษฐกิจ และสังคมอย่างไร (3) การเคลื่อนย้ายของคน สินค้า ข่าวสาร และทุนในพื้นที่ดังกล่าว ก่อให้เกิดอาชีพ หรือการตั้งถิ่นฐานแบบใหม่อย่างไร และ (4) ผู้คน กลุ่มทุน และผู้ประกอบการในพื้นที่ มีการปรับตัวหรือตอบโต้ต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างไร ทั้งนี้ เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ชายแดนในมิติการเคลื่อนย้ายข้ามแดน อันนำไปสู่การสร้างข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อทิศทางการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษของไทย ที่มีพื้นที่ติดต่อกับชายแดนของประเทศเพื่อนบ้านอาเซียน

สำหรับโครงการวิจัยเรื่อง “การเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดนของ คน สินค้า ข่าวสาร และทุน ในบริบทของการพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดนของประเทศไทยและเพื่อนบ้านอาเซียน” ชุดนี้ แบ่งออกเป็นชุดโครงการวิจัยย่อยอีก 3 โครงการ ได้แก่

(1) การเคลื่อนย้ายแรงงานชายแดน กลไกความอยู่รอดและการคุ้มครองทางสังคม: กรณีเขตเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดสงขลา (มาเลเซีย) และจังหวัดตราด (กัมพูชา) โดยมี อาจารย์ ดร. โสภิณ จิระเกียรติกุล จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นหัวหน้าโครงการ

(2) การไหลเวียนของผู้คน สินค้าและเงินตรา: ความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจ สังคมข้ามพรมแดนไทย ลาว (หนองคาย-เวียงจันทร์) โดยมีผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. กีรติพร จูตะวิริยะ จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นหัวหน้าโครงการ

(3) การเดินทางข้ามพรมแดน การท่องเที่ยว และการปรับตัวโต้ตอบของกลุ่มผู้ประการท้องถิ่นในพื้นที่โครงการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน จังหวัดตากและจังหวัดเชียงราย โดยมี อาจารย์ ดร.พิมลพรรณ ไชยนันท์ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นหัวหน้าโครงการ

 

Leave A Response